Τηλεϊατρική στην Ευρώπη: η Γερμανία στον πάτο, γιατί συμβαίνει αυτό; Μελέτες

Η τηλεϊατρική είναι εδώ και καιρό κάτι περισσότερο από μια απλή τάση – αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζεται και εφαρμόζεται η ιατρική περίθαλψη στην Ευρώπη. Διάφορες μελέτες δείχνουν σαφώς ότι η χρήση ψηφιακών λύσεων επιφέρει πολυάριθμα οφέλη, αλλά συνοδεύεται επίσης από πολιτικές και υποδομικές προκλήσεις. Όταν άκουσα σήμερα ότι μία στις τέσσερις θεραπείες στη Γαλλία -δηλαδή το 25% όλων των συνταγών- πραγματοποιούνται διαδικτυακά(τηλεϊατρική), εξεπλάγην. Στη Γερμανία, το ποσοστό αυτό είναι μόνο το 8% των συνταγών. Αρκετός λόγος για να ρίξω μια ματιά στις τρέχουσες μελέτες και τα στατιστικά στοιχεία σχετικά με τη χρήση της τηλεϊατρικής στην Ευρώπη.

Η Γερμανία στον πάτο, γιατί αυτό;

Σύμφωνα με διάφορες μελέτες, η Γερμανία κατατάσσεται τακτικά στις τελευταίες θέσεις όσον αφορά τη χρήση της τηλεϊατρικής. Υπάρχουν πολλοί λόγοι γι’ αυτό:

Σύμφωνα με το Ίδρυμα Bertelsmann, στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης δεν υπάρχει συνολική ψηφιακή στρατηγική, ενώ οι ανησυχίες για την προστασία των δεδομένων, τα ασυνεπή συστήματα ΤΠ και οι περίπλοκες απαιτήσεις τιμολόγησης παρεμποδίζουν επίσης την εφαρμογή. Ο ΠΟΥ επισημαίνει επίσης την έλλειψη πρόσβασης σε ψηφιακές υπηρεσίες και τις επιφυλάξεις μεταξύ των γιατρών και των ασθενών. Ενώ άλλες χώρες έχουν θέσει σαφή πρότυπα και οικονομικά κίνητρα, στη Γερμανία υπάρχει έλλειψη συντονισμού και πολιτικής βούλησης για συνεπή ψηφιοποίηση.

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της τηλεϊατρικής;

Η τηλεϊατρική επετράπη νομικά στη Γερμανία για πρώτη φορά το 2018, όταν ο Γερμανικός Ιατρικός Σύλλογος ήρε την απαγόρευση της εξ αποστάσεως θεραπείας. Έκτοτε, οι γιατροί επιτρέπεται να θεραπεύουν ασθενείς χωρίς προηγούμενη προσωπική επαφή – ένα σημαντικό βήμα προς την ψηφιοποίηση στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης. Η τηλεϊατρική απέκτησε ιδιαίτερη σημασία κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19 από το 2020 και μετά.

Τα πλεονεκτήματα περιλαμβάνουν ταχύτερη πρόσβαση σε ιατρική βοήθεια, εξοικονόμηση χρόνου, καλύτερη φροντίδα για χρόνιες ασθένειες και ανακούφιση των υπερπλήρων ιατρείων. Μελέτες όπως αυτές που διεξήγαγε ο ΠΟΥ δείχνουν ότι η τηλεϊατρική μπορεί να βελτιώσει την ποιότητα της περίθαλψης και να μειώσει το κόστος.

Ας ρίξουμε μια ματιά στις τρεις μελέτες λεπτομερώς!

Τηλεϊατρική στην Ευρώπη: Τι λέει ο ΠΟΥ

Το 2022, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας(ΠΟΥ) δημοσίευσε μια ολοκληρωμένη μελέτη σχετικά με τη χρήση της τηλεϊατρικής στην Ευρώπη και την Κεντρική Ασία. Η ανάλυση βασίστηκε σε περισσότερες από 20.000 μελέτες και παρείχε μια σαφή εικόνα: οι ψηφιακές υπηρεσίες υγείας βελτιώνουν σημαντικά τη φροντίδα.

“Η τηλεϊατρική έχει σαφή οφέλη για τους ασθενείς στις ευρωπαϊκές χώρες”, αναφέρει ο ΠΟΥ. “Οδηγεί σε καλύτερα κλινικά αποτελέσματα, μειώνει το κόστος και βελτιώνει τη φροντίδα παρακολούθησης”.

Τονίστηκε ιδιαίτερα το ενδεχόμενο χρόνιων ασθενειών, ψυχικής υγείας και παρακολούθησης της θεραπείας. Παράλληλα, η μελέτη εντοπίζει τυπικά εμπόδια:

• Έλλειψη ψηφιακών υποδομών στις αγροτικές περιοχές
• Τεχνικά εμπόδια για ηλικιωμένους ασθενείς
• Διστακτική στάση των επαγγελματιών υγείας

Διαφορές μεταξύ των χωρών: Deloitte

Μια μελέτη που διεξήχθη από την Deloitte το 2020 δείχνει σαφείς διαφορές στη χρήση της τηλεϊατρικής μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών. Ενώ μόνο το 30% περίπου των γιατρών και νοσηλευτών που συμμετείχαν στην έρευνα στη Γερμανία δήλωσαν ότι χρησιμοποιούν ενεργά την τηλεϊατρική, το ποσοστό αυτό ήταν εντυπωσιακό 61% στη Δανία.(Πηγή)

Μια ματιά στις 5 κορυφαίες χώρες σύμφωνα με την Deloitte

• ΔανÎ¯α – 61 % ενεργή χρήση
• Κάτω Χώρες – περίπου 55 %
• ΕσθονÎ¯α – 53 %
• ΣουηδÎ¯α – 49 %
• ΝορβηγÎ¯α – 47 %

Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι σκανδιναβικές χώρες, ιδίως, έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο στην εφαρμογή ψηφιακών υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης. Η Γερμανία, από την άλλη πλευρά, καταλαμβάνει μία από τις τελευταίες θέσεις.

Η Γερμανία ως ουραγός: μελέτη του Bertelsmann Stiftung

Το 2018, το Bertelsmann Stiftung δημοσίευσε μια ολοκληρωμένη μελέτη σχετικά με την ψηφιοποίηση της υγειονομικής περίθαλψης στην Ευρώπη: τη μελέτη #SmartHealthSystems. Συγκρίνει 17 χώρες όσον αφορά την ψηφιακή στρατηγική τους στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης.(Πηγή)

Το αποτέλεσμα: χώρες όπως η Εσθονία, η Δανία και η Σουηδία διαθέτουν σαφείς στρατηγικές, συγκεκριμένα βήματα εφαρμογής και την απαραίτητη υποδομή. Η Γερμανία, από την άλλη πλευρά, δεν είχε καμία σαφώς καθορισμένη ψηφιακή στρατηγική και λίγα διαλειτουργικά συστήματα, σύμφωνα με τη μελέτη.

Προκλήσεις στη Γερμανία

• Ασαφές νομικό πλαίσιο
• Κατακερματισμένα συστήματα ΤΠ χωρίς πρότυπα
• Οι ανησυχίες για την προστασία των δεδομένων ως τροχοπέδη στην καινοτομία

“Η Γερμανία χρειάζεται μια εθνική στρατηγική για την ψηφιακή υγεία, η οποία να είναι κάτι περισσότερο από μια απλή αλληλεπίδραση μεμονωμένων έργων”, ζητά το Bertelsmann Stiftung.

Τι λειτουργεί: παράγοντες επιτυχίας από άλλες χώρες

Μια ματιά στις επιτυχημένες χώρες δείχνει ποιοι παράγοντες είναι ιδιαίτερα καθοριστικοί για την προώθηση της τηλεϊατρικής και την εδραίωσή της μακροπρόθεσμα:

• Πολιτική βούληση και μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση
• Τυποποιημένοι ψηφιακοί φάκελοι ασθενών
• Πρόσβαση στο ευρυζωνικό διαδίκτυο σε αστικές και αγροτικές περιοχές
• Έγκαιρη συμμετοχή των γιατρών και του νοσηλευτικού προσωπικού
• Προγράμματα κατάρτισης για ασθενείς και ιατρικό προσωπικό

Τι σημαίνει αυτό για το μέλλον της τηλεϊατρικής;

Οι μελέτες δείχνουν σαφώς ότι η τηλεϊατρική έχει μεγάλες δυνατότητες – τόσο για τη φροντίδα των ασθενών όσο και για τη μείωση της επιβάρυνσης του συστήματος υγειονομικής περίθαλψης. Ωστόσο, χωρίς πολιτικό πλαίσιο, τεχνική υποδομή και αποδοχή από τον πληθυσμό, η πρόοδος θα είναι αργή.

Ειδικότερα, η Γερμανία αντιμετωπίζει την πρόκληση να βγει από τη “δοκιμαστική φάση” και να καταστήσει την τηλεϊατρική μέρος της συνήθους περίθαλψης σε όλους τους τομείς. Άλλες χώρες δείχνουν πώς μπορεί να γίνει αυτό: με σαφή στρατηγική, τεχνική εφαρμογή και ενεργό συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων.

Πέντε συμβουλές για την επιτυχή χρήση της τηλεϊατρικής

1. Επέκταση της ψηφιακής υποδομής – και στις αγροτικές περιοχές
2. Καθιέρωση διαλειτουργικών συστημάτων ΤΠ σε κλινικές και ιατρεία
3. Προώθηση της κατάρτισης του ιατρικού προσωπικού
4. Ενημέρωση των ασθενών για την τηλεϊατρική σε πρώιμο στάδιο
5. Αποσαφήνιση της νομικής βάσης για την αμοιβή και την προστασία των δεδομένων

Τηλεϊατρική στην Ευρώπη – αξιοποίηση των ευκαιριών τώρα

Οι μελέτες του ΠΟΥ, της Deloitte και της Bertelsmann καθιστούν σαφές ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης είναι εφικτός – και αναγκαίος. Χώρες όπως η Εσθονία και η Δανία ειδικότερα δίνουν σημαντική ώθηση για το πώς μπορεί να εφαρμοστεί με επιτυχία η τηλεϊατρική. Η Γερμανία μπορεί να διδαχθεί από αυτά τα μοντέλα και να αξιοποιήσει τα δικά της πλεονεκτήματα.

Τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή να δούμε την τηλεϊατρική όχι απλώς ως συμπλήρωμα, αλλά ως αναπόσπαστο μέρος ενός σύγχρονου, ασθενοκεντρικού συστήματος υγειονομικής περίθαλψης.

• Μελέτες κάνναβης